Het risico
Op een plat dak met lichtkoepels let iedereen op de dakrand, maar de koepels midden op het dak worden vaak vergeten. Wie achteruit loopt, struikelt of op een koepel gaat zitten, kan door de kap heen naar beneden vallen. Daarbij komt iemand in een ruimte terecht vol inrichting, machines of een harde vloer.
Het Arbobesluit (artikel 3.16) zegt dat er in elk geval sprake is van valgevaar bij openingen in vloeren, bij andere risicoverhogende omstandigheden en als iemand 2,5 meter of meer kan vallen. Een lichtkoepel of lichtstraat is zo’n opening. De grens van 2,5 meter is dus geen ondergrens: ook op een lage aanbouw moet een lichtkoepel beveiligd zijn als daar gewerkt wordt.
Roosters en netten
Een doorvalrooster is een stalen rooster dat in de opstand van de lichtkoepel wordt geplaatst, onder de kap. Valt iemand op de koepel, dan vangt het rooster hem op. Licht en ventilatie blijven werken, en van buitenaf is het rooster nauwelijks te zien. TIM: levert Krosafe doorvalroosters?
Voor lichtstraten en grote openingen kan een net of een rooster over de volle lengte nodig zijn. De Arbocatalogus Platte Daken vraagt dat dakopeningen worden dichtgezet met geborgd en gemarkeerd materiaal, of worden afgezet met een hekwerk.
Hekwerk rond de koepel
Een hekwerk rondom de lichtkoepel is collectieve bescherming: het werkt voor iedereen, zonder harnas. De Arbocatalogus Platte Daken stelt dezelfde eisen als aan dakrandbeveiliging:
- minimaal 1 meter hoog;
- een tussenregel, zodat geen opening groter is dan 47 cm;
- een kantplank van minimaal 15 cm.
Een hekwerk is vaak de beste keuze als de koepel open moet kunnen, of als meerdere koepels dicht bij elkaar staan. Bij een looppad naar de installaties zorgen wij dat de route vrij blijft van koepels; zie kooiladders en daktoegang.
Bestaande koepels nabeveiligen
De meeste lichtkoepels op bestaande daken zijn geplaatst zonder doorvalbeveiliging. Die kunt u achteraf beveiligen zonder het dak te vervangen:
| Situatie | Oplossing |
|---|---|
| Losse koepels, goede staat | Doorvalrooster in de bestaande opstand. |
| Meerdere koepels op een rij | Hekwerk rondom de groep, of een rooster per koepel. |
| Koepel die open moet voor ventilatie of rookafvoer | Hekwerk rondom, zodat de kap vrij kan bewegen. |
| Koepel in slechte staat | Eerst de koepel vervangen, dan beveiligen. |
Voor het vervangen of plaatsen van lichtstraten zelf verwijzen wij naar Kronenburg Dakwerken. TIM: link naar Kronenburg Dakwerken akkoord?
Wilt u eerst weten hoeveel koepels er op uw dak beveiligd moeten worden, dan begint u met een RI&E van het dak. Voor een indicatie van de investering zie kosten.
Veelgestelde vragen
Is een lichtkoepel zelf niet sterk genoeg?
Dat hangt van de koepel af. De kap is gemaakt om licht door te laten en regen tegen te houden, niet per se om een vallend persoon op te vangen. Of een koepel doorvalveilig is, blijkt uit de gegevens van de fabrikant. Zijn die er niet, dan gaan wij uit van een koepel die niet doorvalveilig is.
Geldt valgevaar ook bij een lichtkoepel op een lage aanbouw?
Ja. Het Arbobesluit noemt openingen in vloeren als situatie waarin in elk geval sprake is van valgevaar. Valbeveiliging is dus nodig in elk geval vanaf 2,5 meter, en ook lager als er extra risico is, zoals bij lichtkoepels. Zie valbeveiliging verplicht.
Moet de lichtkoepel eraf om een rooster te plaatsen?
Meestal gaat alleen de kap tijdelijk los. Het rooster komt in de opstand, daarna gaat de kap er weer op. De dakbedekking rond de koepel blijft intact.
Is een rooster of een hekwerk beter?
Een rooster zit uit het zicht en houdt het looppad vrij. Een hekwerk rondom is handig als er meerdere koepels dicht bij elkaar staan of als de koepel open moet kunnen voor ventilatie of als rookluik. Bij de opname adviseren wij per koepel.