Twee normen, twee toepassingen
Jarenlang was NEN-EN 795 de norm voor alle verankeringsvoorzieningen, tijdelijk en permanent. In 2024 is NEN-EN 17235 gepubliceerd, speciaal voor permanente verankeringsvoorzieningen op gebouwen. Daardoor is de taakverdeling nu:
| Norm | Onderwerp | Toepassing op het dak |
|---|---|---|
| NEN-EN 17235:2024 | Permanente verankeringsvoorzieningen en veiligheidshaken voor persoonlijke valbeveiliging | Vaste ankerpunten, kabelsystemen en railsystemen die blijvend op het gebouw zitten |
| NEN-EN 795:2012 | Verankeringsvoorzieningen als persoonlijk beschermingsmiddel | In de praktijk vooral tijdelijke en verplaatsbare ankers |
| CEN/TS 16415:2013 | Ankers voor meer dan één gelijktijdige gebruiker | Aanvulling op NEN-EN 795 als meerdere mensen tegelijk aan één voorziening hangen |
NEN-EN 17235 is volgens NEN niet van toepassing op tijdelijke ankers volgens NEN-EN 795.
De typen A tot en met E uit NEN-EN 795
NEN-EN 795:2012 deelt verankeringsvoorzieningen in vijf typen in. Die indeling komt u nog vaak tegen, ook bij systemen die al op het dak staan.
| Type | Omschrijving | Voorbeeld op het dak |
|---|---|---|
| A | Vast ankerpunt, bevestigd aan de ondergrond | Een enkel ankerpunt in de dakvloer |
| B | Tijdelijk, verplaatsbaar anker | Een anker dat alleen tijdens het werk wordt geplaatst |
| C | Horizontale flexibele lijn | Een kabelsysteem of levenslijn |
| D | Horizontale starre rail | Een railsysteem waarlangs een loper meeloopt |
| E | Anker dat op eigen gewicht werkt (contragewicht) | Een verzwaard anker dat los op het dak ligt |
Na de komst van NEN-EN 17235 blijven in de praktijk alleen de tijdelijke typen, B en E, onder NEN-EN 795 vallen. Permanente toepassingen in de bouw vallen onder NEN-EN 17235.
Wat NEN-EN 17235 verandert
Het geheel wordt beoordeeld. NEN-EN 17235 kijkt niet alleen naar het ankerpunt, maar naar het geheel van anker, bevestiging en ondergrond. Een ankerpunt is zo sterk als de dakvloer waarin het zit.
Vier soorten permanente voorzieningen. De norm onderscheidt een enkel ankerpunt, een veiligheidshaak, een horizontale kabellijn en een horizontale raillijn.
CE-markering als bouwproduct. Volgens fabrikanten is NEN-EN 17235 per 6 februari 2026 geharmoniseerd onder de Europese Bouwproductenverordening (CPR, 305/2011). Permanente ankers krijgen dan een CE-markering met een prestatieverklaring, beoordeeld volgens systeem 1+. Deze datum noemen meerdere fabrikanten; wij hebben de publicatie in het Publicatieblad van de Europese Unie zelf niet ingezien.
Overgangsperiode. Volgens dezelfde bronnen loopt er een co-existentieperiode tot 9 augustus 2027. In die periode bestaan de oude en de nieuwe systematiek naast elkaar.
Bij nieuwe montage gaan wij daarom uit van NEN-EN 17235, en van NEN-EN 795 waar die van toepassing is.
Normen voor de rest van het systeem
Een ankerpunt is maar één schakel. De persoon die zich aanlijnt, gebruikt ook een harnas, lijnen en koppelingen, en die vallen onder eigen normen:
| Norm | Onderdeel |
|---|---|
| NEN-EN 363 | Het persoonlijke valbeveiligingssysteem als geheel |
| NEN-EN 361 | Harnasgordel |
| NEN-EN 362 | Koppelingen (karabiners) |
| NEN-EN 354 en 355 | Veiligheidslijnen en schokdempers |
| NEN-EN 353 en 360 | Meelopende valbeveiligers en valstopapparaten met automatische lijnspanner |
De Arbocatalogus Platte Daken noemt voor het harnas NEN-EN 361.
Wat betekent dit voor bestaande systemen?
Staat er al valbeveiliging op uw dak die is geplaatst volgens NEN-EN 795, dan hoeft u die volgens fabrikanten niet te vervangen, mits het systeem correct is geplaatst. De nieuwe norm geldt voor nieuwe producten, niet met terugwerkende kracht voor wat er al ligt.
Wat wel blijft gelden:
- Het systeem moet periodiek worden gekeurd, en extra na een val, storm of wijziging. Zie hoe vaak valbeveiliging gekeurd moet worden.
- Bij uitbreiding of vervanging van onderdelen ligt het voor de hand producten te kiezen die aan NEN-EN 17235 voldoen.
- Kijk na hoeveel personen er tegelijk aan het systeem mogen. NEN-EN 795 gaat uit van één gebruiker; meer gebruikers vraagt een product dat daarvoor is getest, bijvoorbeeld volgens CEN/TS 16415.
Twijfelt u of uw bestaande systeem correct is geplaatst, dan geeft een keuring daar uitsluitsel over.
Veelgestelde vragen
Moet ik mijn bestaande ankerpunten vervangen door NEN-EN 17235?
Nee. Volgens fabrikanten hoeven bestaande, correct geplaatste systemen niet vervangen te worden. Ze moeten wel goedgekeurd blijven: lees hoe vaak valbeveiliging gekeurd wordt.
Wat is het verschil tussen type A en type C?
Type A is een vast ankerpunt voor één aanlijnpunt. Type C is een horizontale flexibele lijn, meestal een kabel, waarlangs u zich verplaatst zonder af te koppelen. Op het dak heet dat een kabelsysteem of levenslijn.
Mogen meerdere mensen tegelijk aan één ankerpunt?
Alleen als het daarvoor is getest. NEN-EN 795 gaat uit van één gebruiker. Voor meer gelijktijdige gebruikers bestaat de technische specificatie CEN/TS 16415. Vraag bij een systeem altijd hoeveel personen er tegelijk aan mogen.
Welke norm noemt de Arbocatalogus Platte Daken?
De Arbocatalogus vraagt ankerpunten volgens NEN-EN 17235:2024 (permanente verankeringspunten) of NEN-EN 795:2012, die periodiek worden gekeurd volgens de fabrikant.
Dit artikel geeft algemene informatie en is geen juridisch advies. Wilt u weten wat er op uw dak nodig is? Vraag een advies aan.